Các căn cứ, mạng lưới hậu cần và hạ tầng trọng yếu ngay bên trong nước Mỹ bị tấn công, thậm chí trước khi lực lượng Mỹ kịp triển khai ra nước ngoài. Đây là kịch bản đang được quân đội Mỹ chuẩn bị cho tương lai gần.
Tên lửa tầm xa, thiết bị bay không người lái và chiến tranh mạng đang buộc Washington xem xét lại những giả định lâu nay về khả năng bảo đảm an toàn cho hậu phương nước Mỹ.
Hậu phương Mỹ không còn nghiễm nhiên an toàn
Tướng Christopher LaNeve, quyền Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, mới đây cảnh báo quân đội nước này có thể phải đối mặt với một môi trường tác chiến mới, trong đó các đối thủ tìm cách làm gián đoạn khả năng triển khai lực lượng vũ trang ngay trên lãnh thổ Mỹ.
Tướng Christopher C. LaNeve, Quyền Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ tại phiên điều trần của Ủy ban Quân lực Thượng viện tháng 3/2026 (Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ)
“Nếu chúng ta đối đầu với một đối thủ ngang tầm, khả năng triển khai sức mạnh sẽ bị thách thức”, ông LaNeve phát biểu với Fox News bên lề hội nghị thường niên của Hiệp hội Lục quân Mỹ tại Washington.
Theo ông, quân đội Mỹ đang xem xét lại những giả định được hình thành suốt nhiều thập kỷ, qua các chiến dịch quân sự tại Afghanistan và Iraq, khi các căn cứ, tuyến tiếp tế và hệ thống liên lạc ở hậu phương phần lớn được coi là an toàn.
“Trong cuộc chiến toàn cầu chống khủng bố, chúng ta đã coi nhiều điều là hiển nhiên, bởi khi đó chúng ta có thể làm như vậy”, ông LaNeve nói.
Đặt trong giả thiết một cuộc xung đột tiềm tàng với Trung Quốc, việc làm gián đoạn các căn cứ quân sự, mạng lưới giao thông và hệ thống thông tin liên lạc của Mỹ có thể làm chậm năng lực tiếp cận chiến trường của lực lượng Mỹ.
Mối lo ngại này không chỉ nằm trên giấy tờ. Các quan chức Mỹ từng xác nhận xảy ra những vụ thiết bị bay không người lái xuất hiện trái phép trên hoặc gần các cơ sở quân sự, trong đó có căn cứ liên hợp Langley-Eustis tại bang Virginia và cơ sở Picatinny Arsenal tại bang New Jersey. Tuy nhiên, các vụ việc này chưa được công khai quy trách nhiệm cho Trung Quốc.
Những diễn biến trên cho thấy ranh giới giữa chiến trường và hậu phương có thể ngày càng mờ nhạt. Đối thủ không cần phải tấn công trực tiếp bằng lực lượng quy mô lớn để gây thiệt hại; chỉ cần làm gián đoạn một số mắt xích thiết yếu, họ cũng có thể ảnh hưởng đến tốc độ triển khai và khả năng duy trì chiến dịch của quân đội Mỹ.
Mô hình tác chiến mới
Trước những thách thức mới, Lục quân Mỹ đang triển khai khuôn khổ tác chiến mang tên “Lục quân chiến đấu như thế nào” nhằm xác định rõ hơn cách tổ chức huấn luyện, chiến đấu và ứng dụng công nghệ trong các tình huống mà căn cứ, tuyến tiếp tế hoặc hệ thống thông tin liên lạc bị tấn công.
Một tổ pháo binh thuộc Sư đoàn Bộ binh 4, Lục quân Mỹ khai hỏa pháo M777 trong buổi huấn luyện pháo binh tại Fort Carson, bang Colorado (Ảnh: Lục quân Mỹ)
Theo quyền Tham mưu trưởng Lục quân LaNeve, tài liệu này nhằm tạo định hướng rõ ràng cho toàn lực lượng, từ cách tổ chức các đơn vị đến việc tích hợp những công nghệ mới vào hoạt động tác chiến.
Một trọng tâm là duy trì khả năng chỉ huy và điều khiển ngay cả khi hệ thống liên lạc bị gián đoạn. Ông LaNeve cho biết quân đội cần có khả năng tiếp tục cơ động khi mất kết nối, sau đó khôi phục liên lạc khi điều kiện cho phép.
Điều này đặc biệt quan trọng trong môi trường tác chiến mà đối phương có thể sử dụng chiến tranh điện tử, tấn công mạng hoặc vũ khí tầm xa để làm gián đoạn các hệ thống chỉ huy tập trung. Nếu các đơn vị không thể phụ thuộc hoàn toàn vào kết nối liên tục, họ cần được huấn luyện để tiếp tục thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện thông tin không đầy đủ.
Lục quân Mỹ cũng tăng cường bảo vệ các cơ sở quân sự trong nước. Lực lượng Đặc nhiệm Liên ngành 401 đang phối hợp với các cơ quan liên bang và lực lượng thực thi pháp luật địa phương để nâng cao năng lực chống thiết bị bay không người lái quanh căn cứ quân sự và hạ tầng trọng yếu.
Quyền Bộ trưởng Lục quân Mỹ Adam Telle chỉ ra nhiệm vụ tại biên giới phía nam để làm ví dụ về việc binh sĩ đã tiếp xúc với các mối đe dọa từ UAV ngay trên “sân nhà”. Theo ông, những nhiệm vụ này cũng tạo điều kiện thử nghiệm công nghệ chống UAV trong điều kiện thực tế, giúp binh sĩ tích lũy kinh nghiệm trước khi trở về đơn vị.
Bên cạnh đó, quân đội Mỹ sẽ đưa các tình huống liên quan đến sự cố sinh học vào huấn luyện chiến đấu thường xuyên. Mục tiêu là bảo đảm binh sĩ vẫn có thể thực hiện nhiệm vụ khi xảy ra dịch bệnh hoặc các cuộc tấn công sinh học có chủ đích.
Công nghệ khiến quân đội khó ẩn mình trong giao tranh
Không chỉ Lục quân, các quân chủng khác của Mỹ cũng cảnh báo về những thay đổi trong môi trường tác chiến.
Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink cho rằng sự phát triển của công nghệ giám sát đang khiến việc che giấu vị trí của lực lượng quân sự ngày càng khó khăn. Theo ông, trong tương lai gần, đối phương có thể xác định tương đối chính xác vị trí của một lực lượng dựa trên đặc điểm phát tín hiệu, tốc độ di chuyển và những dấu hiệu có thể bị phát hiện từ xa.
Ông Meink nhận định xu hướng này có thể trở nên rõ nét trong vòng 5 năm tới, thậm chí sớm hơn, khi Trung Quốc và các đối thủ khác mở rộng năng lực theo dõi và nhắm mục tiêu vào các phương tiện quân sự.
Trước nguy cơ đó, Lầu Năm Góc đang tìm cách tăng khả năng sống sót của lực lượng, trong đó có việc phát triển các hệ thống tự hành có thể hoạt động trong môi trường nguy hiểm mà chỉ huy có thể không muốn đưa binh sĩ hoặc phương tiện có người điều khiển vào.
Những thay đổi này phản ánh một thực tế trên chiến trường: lợi thế quân sự không còn chỉ phụ thuộc vào số lượng vũ khí hay sức mạnh hỏa lực. Khả năng che giấu, duy trì liên lạc, bảo vệ dữ liệu và tiếp tục hoạt động khi bị gây nhiễu có thể quyết định khả năng tồn tại của một đơn vị quân đội trên chiến trường.
Một binh sĩ Mỹ trong một cuộc huấn luyện ban đêm tại Fort Bragg, Bắc Carolina (Ảnh: Lục quân Mỹ)
Con người vẫn là nền tảng của sức mạnh quân sự
Dù thúc đẩy ứng dụng công nghệ, lãnh đạo Lục quân Mỹ nhấn mạnh binh sĩ vẫn phải có khả năng hoàn thành nhiệm vụ khi những hệ thống tiên tiến không hoạt động.
“Binh sĩ là nền tảng quan trọng nhất của chúng ta. Đó chính là nền tảng của Lục quân”, ông LaNeve nói.
Điều nghịch lý ở đây là, trong chiến tranh công nghệ cao khi quân đội càng phụ thuộc vào dữ liệu, mạng lưới tác chiến và hệ thống tự động, nguy cơ bị tê liệt khi các hệ thống đó bị tấn công càng lớn. Vì vậy, năng lực tác chiến của từng binh sĩ và cả đơn vị trong điều kiện mất kết nối, thiếu thông tin hoặc không thể sử dụng công nghệ hỗ trợ sẽ trở thành yêu cầu quan trọng trong huấn luyện.
Với nước Mỹ hiện nay, thách thức không chỉ là chuẩn bị cho một cuộc chiến ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương hay một chiến trường ở nước ngoài. Washington còn phải tính đến khả năng các đối thủ tìm cách làm suy yếu năng lực huy động quân sự ngay từ bên trong lãnh thổ nước này.
Cảnh báo của tướng LaNeve không có nghĩa một cuộc tấn công quy mô lớn vào lãnh thổ Mỹ sắp xảy ra. Tuy nhiên, nó cho thấy quân đội Mỹ đang điều chỉnh tư duy từ mô hình hậu phương tương đối an toàn sang một môi trường mà căn cứ, hạ tầng, hệ thống thông tin và chuỗi cung ứng đều có thể trở thành mục tiêu bất cứ thời điểm nào.
Theo những hình ảnh và lời kể của quân nhân Mỹ mà CBS News thu thập được, các cuộc tấn công của Iran đã buộc quân đội Mỹ phải bỏ lại một căn cứ quân…
